Vụ việc "Bầu Kiên"

Nguyễn Đức Kiên (tức Bầu Kiên - 50 tuổi, ở quận Tây Hồ, Hà Nội) là một “Cáo già” trong giới tài chính và cực kì cẩn thận, chắc chắn trong làm ăn kinh tế đặc biệt trong những phi vụ làm ăn lớn, nhưng không ngờ lại dính đòn một "Hồ ly" trẻ - Huyền Như trong vụ lừa đảo gây nhiều tranh cãi. 

Nguyễn Đức Kiên là cổ đông của Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu (Ngân hàng ACB) từ năm 1993, sở hữu 31.696.183 cổ phần, chiếm 3,37% cổ phần Ngân hàng ACB. Sau đó, Nguyễn Đức Kiên là Chủ tịch Hội đồng Đầu tư Ngân hàng ACB từ năm 2003 đến tháng 8/2010 và đảm nhiệm chức danh Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng ACB nhiệm kỳ 1994 đến 2008. Đến cuối năm 2007, Nguyễn Đức Kiên không tham gia Hội đồng quản trị Ngân hàng ACB nhưng là Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập Ngân hàng ACB. Với vị trí là Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập Ngân hàng ACB và đại diện nhóm cổ đông chiếm 9,03% vốn điều lệ, Nguyễn Đức Kiên có vai trò chỉ đạo, chi phối toàn bộ hoạt động quản trị, điều hành Ngân hàng ACB. 

Ngoài việc là Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập Ngân hàng ACB, Nguyễn Đức Kiên còn đứng ra thành lập, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng quản trị/Chủ tịch Hội đồng thành viên của 6 công ty gồm: Công ty CP phát triển sản xuất và xuất nhập khẩu Thiên Nam (Công ty Thiên Nam); Công ty CP Đầu tư Thương mại B&B (Công ty B&B); Công ty CP Tập đoàn tài chính Á Châu (Công ty AFG); Công ty CP Đầu tư ACB Hà Nội (Công ty ACBI); Công ty CP Đầu tư Á Châu (Công ty ACI); Công ty TNHH Đầu tư tài chính Á Châu Hà Nội (Công ty ACI-HN). Thông qua việc chỉ đạo, điều hành hoạt động đối với các công ty trên và lợi dụng vai trò chỉ đạo, chi phối toàn bộ hoạt động quản trị, điều hành Ngân hàng ACB, Nguyễn Đức Kiên đã mặc sức làm mưa, làm gió trên thương trường. 

Mặc dù 5 công ty gồm: Công ty B&B, Công ty AFG, Công ty ACBI, Công ty ACI, Công ty ACI-HN không được cấp giấy phép ngành nghề kinh doanh tài chính, nhưng Nguyễn Đức Kiên đã chỉ đạo các công ty này sử dụng hàng nghìn tỷ đồng để góp vốn vào các công ty khác hoặc mua trái phiếu chuyển đổi của Ngân hàng ACB, mua cổ phiếu của Ngân hàng Techcombank, Eximbank, DaiAbank, Vietbank, KienLongbank... Miệt mài với kinh doanh tài chính trái phép, Nguyễn Đức Kiên đã có trong tay nhiều nghìn tỷ đồng cổ phiếu. Tuy nhiên, khi thống nhất ban hành chủ trương mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán và thực hiện việc đầu tư cổ phiếu Ngân hàng ACB, Nguyễn Đức Kiên và các cá nhân đã gây thiệt hại cho Ngân hàng ACB số tiền 687 tỷ 723,7 triệu đồng. 

Nổi tiếng giàu có là vậy nhưng Nguyễn Đức Kiên vẫn tham tiền khi Công ty ACBI do Nguyễn Đức Kiên là Chủ tịch Hội đồng quản trị đã có hành vi gian dối để chiếm đoạt tiền của Công ty CP TNHH một thành viên Thép Hòa Phát với số tiền 264 tỷ đồng. Cụ thể là, Công ty ACBI của Nguyễn Đức Kiên đang thế chấp 20 triệu cổ phần Công ty CP Thép Hòa Phát để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ tại Ngân hàng ACB. Với tư cách là người lãnh đạo Công ty ACBI, Nguyễn Đức Kiên đã chỉ đạo cấp dưới lập khống biên bản họp Hội đồng quản trị và Quyết định của Hội đồng quản trị thể hiện chủ trương của Hội đồng quản trị Công ty ACBI bán 20 triệu cổ phần Công ty CP Thép Hòa Phát mà Công ty ACBI đang sở hữu để tạo lòng tin cho Công ty TNHH một thành viên CP Thép Hòa Phát ký hợp đồng mua cổ phần và chuyển giao số tiền 264 tỷ đồng nhưng không được sở hữu cổ phần đã mua. Sau khi chiếm đoạt được số tiền 264 tỷ đồng của Công ty Hòa Phát, Nguyễn Đức Kiên đã dùng số tiền này để chi trả cho các khoản nợ hàng trăm tỷ đồng, còn 72,5 tỷ đồng, Kiên sử dụng vào việc riêng và chi tiêu cá nhân. 

Quay cuồng với thị trường vàng

Tiền nhiều đến đâu cũng là không đủ, chính vì vậy khi là Chủ tịch Hội đồng quản trị và là người đại diện theo pháp luật của Công ty Thiên Nam, năm 2009, Nguyễn Đức Kiên đã chỉ đạo ký văn bản thỏa thuận với Ngân hàng Vietbank về việc Công ty Thiên Nam nhận chuyển giao, kế thừa và tiếp tục thực hiện Hợp đồng ủy thác đầu tư tài chính giữa Vietbank với Ngân hàng ACB. Theo thỏa thuận, Công ty Thiên Nam tiếp nhận toàn bộ trạng thái kinh doanh giá vàng ngoài lãnh thổ Việt Nam với khối lượng trạng thái bán là 150.000 Ounce, trị giá 2.907 tỷ 38,1 triệu đồng; khối lượng trạng thái mua là 6.250 Ounce, trị giá 141 tỷ 573 triệu đồng. Thực hiện thỏa thuận trên, từ ngày 30/11/2009 đến ngày 30/7/2010, Công ty Thiên Nam đã tiếp nhận và thực hiện việc mua, bán trạng thái vàng trên tài khoản ở nước ngoài tổng số 462.500 Ounce, trị giá 9.796 tỷ 682 triệu đồng. Sau khi tất toán kinh doanh trạng thái vàng trên tài khoản ở nước ngoài, Công ty Thiên Nam bị lỗ 413 tỷ tỷ 676 triệu đồng. Ngoài ra, Công ty Thiên Nam còn kinh doanh vàng trạng thái trong nước để tất toán trạng thái bán và bị lỗ 19 tỷ 660 triệu đồng. Như vậy, mặc dù Công ty Thiên Nam không được cấp phép kinh doanh vàng vật chất và vàng trạng thái, nhưng Nguyễn Đức Kiên đã chỉ đạo Công ty Thiên Nam ký hợp đồng với Ngân hàng ACB để kinh doanh vàng trạng thái trên tài khoản ở nước ngoài và trong nước với tổng khối lượng giao dịch mua, bán là 462.500 Ounce, 75.000 lương vàng SJC tổng giá trị 11.777 tỷ 443 triệu đồng. Kết quả kinh doanh trạng thái vàng ở nước ngoài và trong nước, Công ty Thiên Nam bị lỗ tổng số tiền 443 tỷ 337 triệu đồng. 



Nguyễn Đức Kiên khai tại Cơ quan điều tra

Ngậm "quả đắng" từ kinh doanh vàng trái phép ở Công ty Thiên Nam, "thua keo này, bày keo khác" nên Nguyễn Đức Kiên đã chỉ đạo Công ty B&B (do Nguyễn Đức Kiên là Chủ tịch Hội đồng quản trị, là người đại diện theo pháp luật) ký hợp đồng ủy thác đầu tư tài chính với Ngân hàng ACB với nội dung: Công ty B&B ủy thác cho Ngân hàng ACB thực hiện các hoạt động đầu tư tài chính thông qua việc kinh doanh giá vàng ngoài lãnh thổ Việt Nam theo văn bản của Công ty B&B. Thực hiện hợp đồng, Công ty B&B đã có văn bản ủy thác cho Ngân hàng ACB mở trạng thái vàng bằng 117 lệnh và đã tất toán vàng trạng thái mở bằng 142 lệnh đóng (gồm 89 lệnh mua, 53 lệnh bán). Tổng khối lượng giao dịch trạng thái vàng mua và bán là 440.250 Ounce; sau khi trừ chi phí vốn và phí ủy thác, Công ty B&B thu được lãi số tiền 100 tỷ 46,8 triệu đồng. Lãi to, nhưng do lòng tham, nên khi biết Quốc hội có Nghị quyết về việc miễn thuế thu nhập cá nhân trong 6 tháng đầu năm 2009, để trốn thuế thu nhập doanh nghiệp cho Công ty B&B, Nguyễn Đức Kiên đã chỉ đạo cấp dưới ký hợp đồng ủy thác đầu tư tài chính và Phụ lục hợp đồng để Công ty B&B chuyển toàn bộ lợi nhuận kinh doanh trạng thái vàng cho bà Nguyễn Thúy Hương (em gái Kiên) thụ hưởng nhằm trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp của Công ty B&B số tiền 25 tỷ 11,7 triệu đồng. 

Dấn thân vào bóng đá

Có tiền, có quyền lực trong giới ngân hàng và các lĩnh vực kinh doanh khác, nhưng Nguyễn Đức Kiên không chịu dừng chân mà nhận thấy rằng bóng đá cũng là một lĩnh vực kinh doanh có không ít lợi nhuận. Thế rồi Nguyễn Đức Kiên lao vào bóng đá và được xem là một trong những doanh nhân đầu tiên kinh doanh bóng đá. Cái tên "bầu Kiên" gắn với tên tuổi của Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội ACB và Câu lạc bộ Trẻ Hà Nội. Bầu Kiên nổi tiếng bạo miệng và bạo chi cùng nhiều phát ngôn gây chấn động môn thể thao vua của nước nhà khi vào tháng 9/2011, dù không được mời tham dự trong lễ tổng kết mùa giải của Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF), bầu Kiên đã có bài phát biểu được đánh giá là táo bạo gây chấn động khi công kích thẳng những tiêu cực tồn tại từ lâu của VFF và bóng đá Việt Nam. Ông chủ Hà Nội ACB bầu Kiên tiếp tục gây chấn động giới thể thao trong nước bởi thương vụ mua tiền đạo Lê Công Vinh được coi là số 1 Việt Nam với số tiền phải bỏ ra được tiết lộ là 13 tỷ đồng. Đặc biệt, sau khi CLB trẻ Hà Nội trụ hạng thành công ở giải hạng Nhất, bầu Kiên bạo tay thưởng nóng tới 1 tỷ đồng cho đội bóng, trong khi trước đó, chính bầu Kiên là người đưa ra quy định cấm các Câu lạc bộ thưởng quá 500 triệu đồng. 



Bầu Kiên chỉ đạo các cầu thủ trên sân cỏ 

Ngoài ra, bầu Kiên cũng được biết đến trong cuộc tranh chấp bản quyền truyền hình với Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) và Công ty Cổ phần viễn thông - truyền thông An Viên (AVG), cũng là người đi đầu trong việc cải tổ lại ban tổ chức và bộ máy lãnh đạo bóng đá Việt Nam. Ngày 4/11/2011, tại đại hội thường niên, VFF đã buộc phải thừa nhận đề án thành lập Công ty Cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF), trong đó bầu Kiên là Phó Chủ tịch. Trong lĩnh vực kinh doanh bóng đá chẳng biết bầu Kiên thua, thắng được bao nhiêu, nhưng rồi hai câu lạc bộ bóng đá của bầu Kiên đã bị tan tác do không còn kinh phí hoạt động. 

Khốn nạn vì "siêu lừa" Huyền Như 

Nổi tiếng là "cáo già" trong giới tài chính ngân hàng và cực kỳ cẩn thận, chắc chắn trong làm ăn kinh tế nhất là trong những phi vụ làm ăn lớn, nhưng "Kiên đầu bạc" cùng những cái đầu uyên bác của Ngân hàng ACB (do Nguyễn Đức Kiên là Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập) dạn dày kinh nghiệm trong thường trường đã bị một Huyền Như "liễu yếu đào tơ" tặng cho một cú lừa ngoạn mục trong phi vụ làm ăn mà Kiên tưởng rằng thắng đậm. 

Vào tháng 3/2010, Ngân hàng ACB tồn đọng một lượng tiền lớn mà không biết kinh doanh vào đâu. Thường trực Hội đồng quản trị Ngân hàng ACB triệu tập một cuộc họp gấp có sự tham gia của ông Trần Mộng Hùng và Nguyễn Đức Kiên với vai trò là Chủ tịch và Phó Chủ tịch Hội đồng tín dụng, Hội đồng đầu tư, Hội đồng sáng lập Ngân hàng ACB. Tại cuộc họp này, để giảm áp lực bị lỗ khi nhận tiền tiết kiệm nhưng không cho vay được, ông Trần Mộng Hùng đã đưa ra phương án giảm lãi suất huy động tiền gửi. Lúc này Nguyễn Đức Kiên có ý kiến chỉ đạo, không được giảm tổng tài sản của Ngân hàng ACB, đồng nghĩa với việc không được giảm lãi suất huy động tiền gửi. Khi đó, Lý Xuân Hải, Tổng Giám đốc, thành viên Hội đồng quản trị đề xuất phương án ủy thác cho nhân viên của Ngân hàng ACB đem tiền đi gửi tại các Ngân hàng để vừa nhận được lãi suất tiền gửi, vừa được hưởng "hoa hồng" từ các chương trình khuyến mại theo quy định từng ngân hàng. Thấy "kế" của Lý Xuân Hải quá hay, bầu Kiên là người đầu tiên tán thưởng đồng ý. Sau đó các thành viên HĐQT là ông Trần Xuân Giá, Trịnh Kim Quang, Phạm Trung Cang, Lê Vũ Kỳ, Lý Xuân Hải đã thống nhất nội dung và ký biên bản. 

"Ngửi" được món tiền khổng lồ, lúc này Huỳnh Thị Huyền Như, quyền Trưởng phòng giao dịch Điện Biên Phủ thuộc Vietinbank Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh (đang khát tiền do làm ăn thua lỗ) đã "rắc thính thơm" đánh vào lòng tham và "nhử" Nguyễn Đức Kiên cùng đội ngũ lãnh đạo Ngân hàng ACB vào cái bẫy đã được giăng sẵn. Từ ngày 27/6/2011 đến 5/9/2011, Lý Xuân Hải đã chỉ đạo cho Kế toán trưởng ủy thác số tiền 718 tỷ 908 triệu đồng cho 19 nhân viên Ngân hàng ACB "chở" tiền đi gửi tiết kiệm tại Ngân hàng Vietinbank Chi nhánh Nhà Bè và Vietinbank chi nhánh TP. Hồ Chí Minh. Thời hạn tiền gửi từ 3 đến 6 tháng, với lãi suất 14%/năm; lãi suất thỏa thuận ngoài hợp đồng từ 3,7%-13%/năm. Sau khi nhận ủy thác, 17 nhân viên Ngân hàng ACB đã đem 668 tỷ 908 triệu đồng gửi vào Vietinbank Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh; hai nhân viên khác đem số tiền 50 tỷ đồng gửi vào Vietinbank chi nhánh Nhà Bè. Sau đó, Huyền Như giao hợp đồng cho các nhân viên nhưng toàn bộ 17 thẻ tiết kiệm Như giữ lại rồi giả chữ ký của các chủ thẻ, thế chấp vay của Vietinbank 514,5 tỷ đồng. Số tiền của ACB còn lại trong các thẻ tiết kiệm của nhân viên, Như tiếp tục giả chữ ký của chủ thẻ, giả lệnh chi để chuyển tiền trả nợ cho các cá nhân, tổ chức mà Như đã chiếm đoạt trước đó. Kết thúc vụ "giao dịch" này, Ngân hàng ACB đã bị Huỳnh Thị Huyền Như chiếm đoạt 718 tỷ 908 triệu đồng. Dày dạn kinh nghiệm trên "trận đồ" tiền tệ, lừng lẫy tiếng tăm khắp giới tài chính ngân hàng, một ông bầu bóng đá khiến nhiều người phải kính nể đã phải "ngậm đắng nuốt cay" và ngã gục trước một "đối thủ" kém sa Nguyễn Đức Kiên về đẳng cấp. 

Ngày 21/8/2012, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập Ngân hàng thương mại CP Á Châu (ACB) về hành vi kinh doanh trái phép theo Điều 159, BLHS. Kết thúc quá trình điều tra, Nguyễn Đức Kiên cùng 8 đồng phạm bị VKSNDTC truy tố về 4 tội danh: "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng", "Trốn thuế" và tội "Kinh doanh trái phép". Theo kế hoạch, từ ngày 16 đến ngày 29/4/2014, TAND TP. Hà Nội xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với bị cáo Nguyễn Đức Kiên cùng 8 đồng phạm với 4 tội danh như trên. 

Liên quan đến Huỳnh Thị Huyền Như, nguyên Phó Phòng quản lý rủi ro Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Vietinbank, chi nhánh Tp Hồ Chí Minh), trước đó ngày 6/1/2014, TAND Tp Hồ Chí Minh đã mở phiên tòa hình sự xét xử sơ thẩm bị cáo này với hành vi phạm tội lừa đảo chiếm đoạt của 9 công ty, 3 ngân hàng, 3 cá nhân tổng cộng 3.986 tỷ đồng. Hội đồng xét xử sơ thẩm nhận định số tiền 3.986 tỷ đồng của các bị hại gửi tại Ngân hàng Vietinbank bị Huyền Như chiếm đoạt là do Huyền Như dụ dỗ và có ý định chiếm đoạt từ trước khi tiền của các bị hại chuyển vào Vietinbank. Sau đó, Huyền Như làm giả con dấu Vietinbank và 7 công ty (bị hại) để rút tiền ra chiếm đoạt. Bị cáo Huyền Như lừa đảo chiếm đoạt tài sản của khách hàng Vietinbank chứ không phải tài sản của Vietinbank (nơi Huyền Như làm việc), nên Ngân hàng Vietinbank không phải chịu trách nhiệm dân sự trong vụ án hình sự này. Trách nhiệm bồi thường cho các bị hại thuộc về Huyền Như. Theo đó Hội đồng xét xử đã tuyên phạt Huỳnh Thị Huyền Như tù chung thân về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tội làm giả con dấu; đồng thời buộc bị cáo Huyền Như bồi thường cho các bị hại số tiền 3.986 tỷ đồng.

Những chức vụ mà ông Nguyễn Đức Kiên (bầu Kiên) từng nắm giữ, được điểm danh tại nhiều công ty lớn nhỏ, trong đó, từ năm 1994 đến 2006: Phó chủ tịch Hội đồng Quản trị (HĐQT) ngân hàng Á Châu; Chủ tịch HĐQT công ty May thời trang MTT; Chủ tịch HĐQT công ty Thiên Nam; Chủ tịch HĐQT công ty liên doanh nhựa đường Caltex; Chủ tịch HĐQT công ty Thể thao ACB; Phó chủ tịch kiêm Chủ tịch công ty liên doanh KFC Việt Nam; Phó chủ tịch HĐQT công ty cổ phần du lịch Chợ Lớn, thành viên HĐQT công ty cổ phần du lịch Thiên Minh,... 

Năm 2010, trong bản danh sách 100 người giàu nhất Việt Nam, với số cổ phiếu ACB có trong tay, tài sản của "bầu Kiên" được đánh giá là 805,9 tỷ đồng, ít hơn năm 2008 gần 200 tỷ một phần do giá cổ phiếu, phần sang nhượng cho người thân đứng tên. Tổng số tài khoản của gia đình ông Kiên (tính theo thị trườngchứng khoán năm 2010 là khoản 2000 tỷ đồng). 

Cách đây vài năm, ACB và nhóm doanh nghiệp (DN), cán bộ chủ chốt ACB nắm giữ khoảng 40% vốn điều lệ NH Đại Á, trong đó gia đình ông Kiên nắm giữ 15%. Khi đó, ngân hàng Đại Á có vốn điều lệ trên 3.000 tỷ đồng, tính ra tài sản của ông Kiên tại ngân hàng này vào khoảng 450 tỷ đồng. 

Người ngoài không thể biết tài sản của bầu Kiên nếu không phải chính ông bầu này tự công bố bí mật là "cổ đông chính" của ngân hàng Eximbank, ngân hàng tài trợ hàng năm cho V.League hàng chục tỷ đồng. Chính bầu Kiên tự tiết lộ là có cổ phần tại Kienlong Bank - ngân hàng được cho là do bầu Kiên và một đại gia ngành nội thất, bất động sản khác đứng tên thành lập. Chắc hẳn nhiều người còn nhớ phi vụ kinh doanh cổ phiếu ACB trái phép, với hàng trăm tỷ đồng đã được quay vòng từ ACB sang ngân hàng này rồi về các công ty sân sau của bầu Kiên để "rửa" nguồn gốc nhằm phục vụ mục đích làm ăn của ông trùm này. 

Khi bầu Kiên bị bắt, thêm một tài sản lớn lộ diện là một biệt thự đẹp, đắt giá tọa lạc cạnh Hồ Tây, thuộc mảnh đất "kim cương" ở Hà Nội. thời giá lúc đó ước tính 500 triệu đồng mỗi m2. Và cũng không thể thiếu chiếc siêu xe Bentley biển 56 mà ông Kiên để ở sân Hà Nội mỗi khi đến xem bóng đá. 

Có lẽ cái gọi là "hiện tượng bầu Kiên" sẽ còn làm tốn thêm nhiều giấy mực của dư luận, bởi chỉ một con người mà có thể thao túng không chỉ riêng ngân hàng ACB mà còn nhiều ngân hàng, công ty khác. 

Kiếm tiền bằng nhiều cách, "bỏ qua" các quy định pháp luật, trong một thời gian dài, "bầu" Kiên đã góp phần "tích cực" làm "méo mó" thị trường tiền tệ, chứng khoán của Việt Nam bằng sức mạnh của đồng tiền không phải của mình. Và tại ACB, bầu Kiên bằng những chỉ đạo "bạo miệng" của mình đã đưa cả dàn lãnh đạo ACB ngồi trên chảo lửa. 

Tại cuộc họp của thường trực Hội đồng Quản trị ngân hàng ACB ngày 22/03/2010, trước tình hình số tiền huy động nhiều nhưng cho vay lại hạn chế, dẫn đến việc ứ thừa vốn, sức ép trả lãi tăng, ... dù ông Trần Mộng Hùng, khi ấy là Chủ tịch Hội đồng sáng lập ACB, đã đề nghị giảm bớt lãi suất huy động để giảm số tiền dân gửi, nhưng chỉ một câu gọn lỏn của bầu Kiên: "Làm gì thì làm, nhưng không được giảm tổng tài sản của ACB" thì mọi đề xuất đều chìm vào im lặng. Nhanh chóng, Tổng giám đốc Lý Xuân Hải đưa ra phương án "biến tướng của việc ngân hàng gửi tiền vào ngân hàng" là: thực hiện ủy thác cho nhân viên mang tiền đi gửi các tổ chức tín dụng khác để lấy tiền lãi cao hơn lãi suất Ngân hàng Nhà nước quy định.

Tại ACB, bầu Kiên nằm trong Hội đồng sáng lập và cùng với những người có liên quan nắm giữ gần 10% cổ phần, trong đó riêng ông Kiên và vợ Đặng Ngọc Lan nắm giữ gần 8%.

Trong lúc hệ thống NH chao đảo vì thanh khoản thì ACB lại dư thừa tiền do người dân gửi quá nhiều. Ông Kiên khi đó tiếp tục là trung tâm của điểm nóng này với chỉ đạo giữ tiền, không để giảm tài sản của ACB - một quyết định mà sau này đã dẫn tới hậu quả mất hàng trăm tỷ đồng, đưa một loạt các lãnh đạo đối mặt với vòng lao lý.

Bầu Kiên cũng đã nhúng tay vào rất nhiều lĩnh vực khác như du lịch, may mặc, bất động sản... với nhiều "ghế nóng" tại Du lịch Chợ Lớn, Du lịch Thiên Minh (sở hữu chuỗi khách sạn Victoria), Caltex, Liên doanh KFC Việt Nam...

TTCK ngày 21/8/2012 chứng kiến một kịch bản đen tối nhất trong lịch sử.

VN-Index đóng cửa giảm hơn 20 điểm (-4,67%) mà nguyên nhân chính được cho là do "ông Nguyễn Đức Kiên, lãnh đạo ngân hàng ACB bị bắt". Nhóm cổ phiếu NH giảm sàn đồng loạt. ACB, EIB và STB là ba cổ phiếu NH liên quan tới bầu Kiên đều có dư bán sàn hàng triệu cổ phiếu.

Trong 3 phiên, TTCK đã bốc hơi gần 4 tỷ USD - một hậu quả mà ít người hình dung được khi mà nguyên nhân chỉ là do một doanh nhân không có một cái ghế chính danh nào trong hệ thống NH bị bắt giữ.

Liên quan đến vụ bầu Kiên, hàng loạt lãnh đạo bị khởi tố

Cũng sau khi bầu Kiên bị bắt, tháng 11/2012 Công ty cổ phần thể thao ACB, đơn vị sở hữu CLB bóng đá Hà Nội (V-League) và CLB bóng đá trẻ Hà Nội (hạng nhất), tuyên bố hai CLB của bầu Kiên không tham dự mùa giải 2013 và bị giải tán vì không có kinh phí.

Liên minh VPF - tổ chức do các ông bầu bóng đá sáng lập mà công đầu thuộc về cú "cướp diễn đàn" của bầu Kiên cũng mờ nhạt dần dần.

Trên thị trường vàng, sau khi bầu Kiên bị bắt, chênh lệch giá vàng Việt Nam và thế giới tăng chóng mặt cho dù NHNN tuyên bố có đủ vàng để cung cấp ra ngoài.

Một câu hỏi đã được đặt ra là tại sao bầu Kiên chỉ "nói miệng chỉ tay" mà gây ra khủng hoảng lớn đến như vậy trên thị trường tài chính, ngân hàng, chứng khoán và vàng?

Theo Cáo trạng của VKSNDTC, ông Nguyễn Đức Kiên bị truy tố 4 tội danh: Kinh doanh trái phép, Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Trốn thuế và Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, hàng loạt lãnh đạo khác cũng bị khởi tố bao gồm: ông Trần Xuân Giá, nguyên Chủ tịch HĐQT ACB; Lê Vũ Kỳ, Trịnh Kim Quang, Phạm Trung Cang, đều nguyên Phó Chủ tịch HĐQT ACB; Lý Xuân Hải, nguyên TGĐ ACB; Huỳnh Quang Tuấn, nguyên là thành viên thường trực HĐQT ACB.

Thông tin ban đầu cho thấy, các bị can đã gây thất thoát gần 1.700 tỉ đồng xảy ra tại ACB. Bầu Kiên tham gia vào hàng loạt các sai phạm, từ kinh doanh vàng qua tài khoản cho tới ủy thác tiền gửi gây ra thiệt hại lớn do mắc phải bẫy của "siêu lừa" Huỳnh Thị Huyền Như.

Hơn 1 năm rưỡi sau khi bầu Kiên bị bắt, hầu hết các thị trường đã ổn định trở lại. TTCK thậm chí còn tăng tới 37% so với thời điểm đó. Thị trường vàng không còn tình trạng "lực lượng vô hình" mua vào và chênh lệch giá trong nước với quốc tế giảm xuống còn khá thấp.

NH là nhóm duy nhất vẫn còn gặp nhiều khó khăn, giá cổ phiếu phục hồi nhưng không nhiều, quá trình tái cơ cấu vẫn còn nhiều việc phải làm.

Ngày 15/12/2013, Viện KSND Tối cao đã ra cáo trạng truy tố bị can Nguyễn Đức Kiên (tức Bầu Kiên), nguyên Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập ngân hàng ACB về các hành vi: kinh doanh trái phép; cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; lừa đảo chiếm đoạt tài sản, và trốn thuế. 

Sáng 15/4, TAND Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm với cùng 8 đồng phạm. 

Liên quan đến vụ án, Viện KSND Tối cao cũng truy tố 6 bị can khác, trong đó có 4 người nguyên là lãnh đạo ngân hàng ACB gồm: Trần Xuân Giá, nguyên Chủ tịch HĐQT; Lý Xuân Hải, nguyên Tổng giám đốc; Lê Vũ Kỳ, Trịnh Kim Quang, nguyên phó chủ tịch HĐQT ngân hàng ACB; 4 người này đều bị truy tố về hành vi Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Hai bị can Trần Ngọc Thanh và Nguyễn Thị Hải Yến, là Giám đốc và Kế toán trưởng Cty CP đầu tư ACB Hà Nội bị truy tố về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Cơ quan chức năng xác định, tổng số thiệt hại do các bị can trên gây ra trong vụ án này là gần 1.700 tỷ đồng. Cụ thể năm 2009, Cty CP đầu tư thương mại B&B (1 trong 6 Cty do Bầu Kiên thành lập), kinh doanh vàng lãi hơn 100 tỷ đồng, Nguyễn Đức Kiên cùng một số đối tượng chuyển lợi nhuận của doanh nghiệp sang cá nhân nhằm trốn thuế thu nhập cho Công ty B&B hơn 25 tỷ đồng.

Vẫn theo cáo trạng, Kiên cùng các đồng phạm Trần Ngọc Thanh và Nguyễn Thị Hải Yến đã thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt của Cty cổ phần Hòa Phát 264 tỷ đồng. Về hành vi “cố ý làm trái” cáo trạng xác định, thực hiện chủ trương của thường trực HĐQT ngân hàng ACB và Nguyễn Đức Kiên về việc ủy thác cho các cá nhân gửi tiền VNĐ và USD tại các tổ chức tín dụng; từ tháng 6/2011 đến tháng 9/2011, Lý Xuân Hải đã chỉ đạo và ủy quyền cho Kế toán trưởng ủy thác số tiền hơn 718 tỷ đồng cho 19 nhân viên ngân hàng ACB gửi tiết kiệm vào Vietinbank chi nhánh Nhà Bè và chi nhánh TP Hồ Chí Minh. Số tiền này đã bị Huỳnh Thị Huyền Như, nguyên trưởng phòng giao dịch Điện Biên Phủ thuộc Viettinbank chi nhánh TP Hồ Chí Minh chiếm đoạt.

Thông qua 6 công ty, với vai trò Chủ tịch HĐQT, Chủ tịch Hội đồng thành viên, bầu Kiên đã tổ chức hoạt động kinh doanh trái phép với tổng số tiền lên đến 21.490 tỉ đồng (tính chẵn).

Theo tài liệu của cơ quan tố tụng, từ ngày 15/52007- 03/8/2012, Nguyễn Đức Kiên (bầu Kiên) đã thông qua 6 công ty để thực hiện hành vi kinh doanh trái phép của mình, với tổng số tiền lên đến hơn 21 nghìn tỉ đồng.

Theo tài liệu điều tra, giấy phép kinh doanh được các cơ quan chức năng cấp cho 6 công ty do Kiên làm Chủ tịch HĐQT hoặc Chủ tịch Hội đồng thành viên đều có ngành nghề kinh doanh nổi trội là kinh doanh vàng và các lĩnh vực khác như xây dựng dân dụng công nghiệp, xây dựng nhà ở, kho bãi đỗ xe, kinh doanh vàng bạc đá quý, (không bao gồm xuất khẩu vàng nguyên liệu); nghiên cứu, phân tích thị trường, quản lí tài sản hữu hình, vô hình của doanh nghiệp… Tuy nhiên trong tất cả các ngành nghề kinh doanh mà Kiên đăng kí kinh doanh với cơ quan nhà nước không có ngành nghề kinh doanh tài chính.

Nhưng lợi dụng giấy phép kinh doanh này, Kiên đã vận dụng trơn tru bộ máy của các công ty để thực hiện vấn đề kinh doanh tài chính không đúng với giấy phép kinh doanh. Thao túng ngân hàng làm ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách tiền tệ của nhà nước.

Bầu Kiên kinh doanh trái phép tài chính như thế nào?

Cụ thể, tại Cty CPDTTM B&B, do Kiên làm Chủ tịch HĐQT, cùng vợ là bà Đặng Ngọc Lan và em gái Nguyễn Thúy Hương là cổ đông. Vốn điều lệ là 1.500 tỉ đồng, nhưng thực tế vốn góp là 1.460 tỉ đồng.

Theo chỉ đạo của Kiên, từ ngày 4/9/2009-5/10/2009, công ty B&B sử dụng 1.280 tỉ đồng trong tổng số vốn điều lệ để nhận chuyển nhượng cổ phần. Ngày 30/11/2010, Cty B&B phát hành 10 triệu trái phiếu giá trị 1.000 tỉ đồng bán cho Ngân hàng ACB theo các giấy tờ ủy thác.

Hành vi kinh doanh trái phép của Nguyễn Đức Kiên, đã ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của nhà nước.

Từ ngày 15-23/12/2010 Cty B&B chuyển 426 tỉ đồng cho Nguyễn Thúy Hương để mua 36 triệu cổ phiếu Cty CPBĐS Hòa Phát- Á Châu.

Ngày 15/12/2010, Cty B&B tiếp tục ủy thác cho Đặng Ngọc Lan, 39 tỉ đồng; Đào Văn Kiên 140 tỉ đồng; Nguyễn Tuấn Anh 145 tỉ đồng để những người này mua cổ phiếu của Ngân hàng Thương mại CP Việt Nam thương tín (VietBank).

Ngoài ra, tại công ty này từ ngày 23-31/12/2010 và ngày 31/3/2011, Kiên còn nhiều lần chỉ đạo các thành viên trong công ty B&B chuyển số tiền hàng trăm tỉ đồng để mua cổ phần của các công ty CPBĐS Hòa Phát- Á Châu; Cty CPĐTTM Nhà Rồng…

Tương tự như chuyện kinh doanh tài chính tại Cty B&B, tại Cty Cổ phần Tập đoànTài chính Á Châu (Cty AFG), có vốn điều lệ 3.200 tỉ đồng. Theo chỉ đạo của Nguyễn Đức Kiên, từ ngày 15 - 17/2007, công ty sử dụng 3.200 tỉ đồng vốn điều lệ để mua 160.000 trái phiếu chuyển đổi của Ngân hàn ACB (20 triệu/1 trái phiếu) từ 15 cá nhân theo Hợp đồng chuyển nhượng trái phiếu.

Ngày 25/3/2008, Kiên chỉ đạo Cty AFG phát hành 4 triệu trá phiếu đợt 1, tổng giá trị 400 tỉ đồng bán cho Ngân hàng TMCP Phương Nam và dùng số tiền này góp vốn 100 tỉ đồng vào công ty ACI, và 300 tỉ đồng góp vốn vào Cty TNHH DTTC Á châu Hà Nội (ACI-HN).

Từ ngày 5/5/2008 -16/6/2009, công ty AFG tiếp tục góp vốn 63 tỉ đồng vào Cty TNHH DTTC Á Châu (ACI); 195 tỉ đồng vào Cty ACU-HN; 210 tỉ đồng vào Cty CPĐTTC ACB Hà Nội.

Ngoài ra tại Cty CPPTSX và XNK Thiên Nam không được phép kinh doanh vàng vật chất và vàng trạng thái nhưng cũng dưới sự chỉ đạo của Kiên, cty này đã ký Hợp đồng với với Ngân hàng ACB để kinh doanh vàng trạng thái trên tài ở nước ngoài và trong nước với tổng khối lượng giao dịch mua bán là 462.500 Ounce, 75.000 lượng vàng SJC tổng giá trị 11.777 tỉ đồng. Vụ làm ăn này Cty Thiên Nam bị lỗ hơn 433 tỉ đồng và số tiền này được Ngân hàng ACB cho nhận nợ.

Ngoài ra hành vi kinh doanh tài chính trái phép của Nguyễn Đức Kiên còn được thể hiện tương tự tại 3 công ty khác là Cty CPĐT ACB Hà Nội; Cty CPĐT Á châu; Cty TNHH ĐTTC Á châu Hà Nội.

Cơ quan Điều tra kết luận, từ 15/5/2007 – 3/8/2012, Nguyễn Đức Kiên đã thông qua 6 công ty gồm: Công ty CPĐT Thương mại B&B; Cty CP Tập đoàn tài chính Á châu; Cty CPĐT ACB Hà Nội; Cty CPĐT Tài chính Á châu; Cty TNHH ĐT tài chính Á châu Hà Nội và Cty CPPTSX và XNK Thiên Nam, để tổ chức hoạt động kinh doanh không đúng với nội dung đăng kí kinh doanh, lợi dụng các cơ quan tổ chức để kinh doanh cổ phần, cổ phiếu và kinh doanh vàng với tổng số tiền lên đến 21.490 tỉ đồng (con số được làm chẵn), và hành vi của Kiên đã phạm vào tội “Kinh doanh trái phép”, theo khoản 2, điều 195, BLHS.

Để hiểu thêm tại sao ông Kiên vi phạm pháp luật, ta phải đi từ nguồn của vấn đề.

Trước hết, Cơ quan CSĐT phát hiện Kiên đã chỉ đạo Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB (gồm Trần Xuân Giá, Lê Vũ Kỳ, Trịnh Kim Quang, Lý Xuân Hải và Phạm Trung Cang) ký biên bản ngày 22/3/2010 ra chủ trương dùng tiền huy động của dân ủy thác cho các tổ chức và cá nhân gửi tiền VNĐ và USD vào các tổ chức tín dụng. 

Thực hiện chủ trương trên, từ ngày 22/5/2005 đến ngày 27/9/2011, Ngân hàng ACB đã ủy thác cho nhiều nhân viên và 4 công ty (gồm: Công ty TNHHH Chứng khoán ACB, Công ty TNHH MTV quản lý quỹ ACB, Công ty TNHH TMDV Việt Thanh và Công ty CP Kim Ngân Việt) gửi tổng cộng 130.784.813.395.045 đồng với lãi suất từ 8,5%/năm đến 27%/năm và 81.258.329 USD với lãi suất từ 3%/năm đến 6%/năm vào 29 ngân hàng. 

Việc làm này đã thu được tổng số tiền lãi là 6.278.900.951.883 đồng và 1.882.405,62 USD, lãi chênh lệch vượt trần thu được là 258.490.822.2509 đồng (riêng USD không có lãi suất vượt trần). Trong đó, Ngân hàng ACB có ủy thác cho 19 nhân viên ngân hàng này gửi 718,908 tỷ đồng vào Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Nhà Bè và chi nhánh TP Hồ Chí Minh bị Huỳnh Thị Huyền Như lừa đảo chiếm đoạt. 

Những việc làm trên của "Bầu Kiên" và đồng phạm đã vi phạm Quyết định số 16/2008/QĐ-NHNN ngày 16/05/2008 về cơ chế điều hành lãi suất bằng đồng Việt Nam kèm theo các Quyết định số: 2619/QĐ-NHNN ngày 5/11/2010, số 2868/QĐ-NHNN ngày 29/11/2010 của Ngân hàng nhà nước quy định lãi suất cơ bản bằng đồng Việt Nam; Thông tư số 02/2011/TT-NHNN ngày 23/3/2011của Ngân hàng Nhà nước quy định về lãi suất; Điều 13 và Điều 106 Luật các tổ chức tín dụng, gây rối loạn thị trường tiền tệ, gây hậu quả đặc biệt lớn trong việc thực hiện chính sách tài chính, tiền tệ của Chính phủ, thu lợi bất chính cho nhóm cổ đông của Ngân hàng ACB là 256.838.071.514 đồng, trực tiếp dây thiệt hại cho Ngân hàng ACB 718,908 tỷ đồng. 

Ngoài việc chỉ đạo Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB ký biên bản ra chủ trương dùng tiền huy động của dân ủy thác cho các tổ chức và cá nhân gửi tiền VNĐ và USD vào các tổ chức tín dụng trái phép nói trên, Cơ quan CSĐT xác định, Nguyễn Đức Kiên còn Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB ký thông báo số 4478/CV-TH.09 ngày 5/11/2009 ra chủ trương dùng tiền huy động của dân cấp tín dụng cho Công ty TNHH Chứng khóan (Công ty ACBS), là công ty do Ngân hàng ACB sở hữu 100% vốn điều lệ để mua cổ phiếu Ngân hàng ACB nhằm mục đích đẩy giá cổ phiểu Ngân hàng này lên. 

Hành vi của Nguyễn Đức Kiên gây rối loạn thị trường tiền tệ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc thực hiện chính sách tài chính, tiền tệ của Chính phủ. 

Kiên đồng thời chỉ đạo Ngân hàng ACB cho các Ngân hàng Kienlongbank, Vietinbank vay tiền liên ngân hàng để mua trái phiếu do các công ty ACBS, ACI và Công ty ACI-HN phát hành; ký phê duyệt Nghị quyết cho phép Công ty ACBS hợp tác đầu tư với các Công ty ACI và Công ty ACI-HN để mua cổ phiếu ngân hàng ACB. Kiên trực tiếp chỉ đạo các công ty ACBS, ACI, ACI-HN làm thủ tục đầu tư mua cổ phiếu Ngân hàng ACB. 

Bằng các thủ đoạn trên, từ tháng 11/2009 đến ngày 4/10/2010, Nguyễn Đức Kiên đã chỉ đạo cho Ngân hàng ACB cấp cho Công ty ACBS 1500 tỷ đồng dưới hình thức phát hành trái phiếu bán cho các Ngân hàng Kienlongbank và Ngân hàng Vietinbank. Sau đó, cùng với vốn tự có, Công ty ACBS đã chuyển cho các Công ty ACI, ACI-HN tổng số tiền 1.557.365.962.690 đồng để đứng tên mua hộ Công ty ACBS 52.508.538 cổ phiếu Ngân hàng ACB dưới dình thức hợp đồng hợp tác đầu tư. 

Đến nay, Công ty ACBS mới thu về 364.365.962.690 đồng tiền gốc, còn lại 1.193 tỷ đồng chưa thu về, trong khi số cổ phiếu Ngân hàng ACB còn lại là 19.568.538 cổ phiếu, bị mất 32,9 triệu cổ phiếu, gây thiệt hại cho Ngân hàng ACB tổng số tiền là 688.474.784.540 đồng. 

Liên quan đến hành vi của mình, "Bầu Kiên" khai nhận, Kiên có tham gia cuộc họp Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB vào ngày 22/3/2010 để ra chủ trương ủy thác cho nhân viên gửi tiền, USD vào các tổ chức tín dụng với tư cách là Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập Ngân hàng ACB. Tại cuộc họp nay, Kiên có nói làm gì thì làm nhưng không được giảm tổng tài sản của Ngân hàng ACB. 

Sau đó, theo đề xuất của Lý Xuân Hải (Tổng Giám đốc), Thường trực HĐQT đã ký biên bản đồng ý thông qua chủ trương và giao cho Tổng giám đốc tổ chức thực hiện. Đến khi vụ án Huỳnh Thị Huyền Như xảy ra, Lý Xuân Hải có dự thảo một Nghị quyết của Thường trực HĐQT về việc ủy thác cho nhân viên được gửi tiền thanh toán có kỳ hạn tại các tổ chức tín dụng để hợp thức hóa chủ trương của Ngân hàng ACB ủy thác cho nhân viên gửi tiền vào Ngân hàng TMCP Công thương chi nhánh TP Hồ Chí Minh nhằm hoàn thiện thủ tục pháp lý để khởi kiện Ngân hàng Công thương. Kiên cho rằng, cổ đông Ngân hàng ACB phải chịu trách nhiệm về số tiền 718,908 tỷ đồng mà Hùnh Thị Huyền Như đã chiếm đoạt. 

Việc dùng tiền Ngân hàng ACB để mua cổ phiếu Ngân hàng ACB được lãnh đạo ngân hàng này bàn bạc công khai tại cuộc họp thường kỳ cuối năm 2009 và thống nhất giao cho Kiên lúc đó là Chủ tịch Hội đồng đầu tư ACB chỉ đạo thực hiện. Sau khi lãnh đạo Ngân hàng ACB giao nhiệm vụ, Kiên cùng với Lê Vũ Kỳ, Phó Chủ tịch HĐQT Ngân hàng ACB, kiêm Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty ACBS và Lý Xuân Hải, Tổng Giám đốc Ngân hàng ACB họp với lãnh đạo Công ty ACBS để thông báo ý kiến chỉ đạo của Thường trực HĐQT về việc mua cổ phiếu, trong đó có cổ phiếu ACB, chỉ đạo làm việc với Công ty ACI để công ty này mua cổ phiếu ACB. 

Việc chuyển tiền để thực hiện đầu tư cổ phiếu do Ban Tổng Giám đốc Ngân hàng ACB và Ban Tổng Giám đốc Công ty ACBS thực hiện. Kiên có ký phê duyệt các quyết định hợp tác đầu tư giữa Công ty ACBS với Công ty ACI trên cơ sở nghị quyết của Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB. Các công việc cụ thể do các bộ phận liên quan thực hiện, Kiên không nắm chi tiết việc mua cổ phiếu nhưng hàng ngày được báo cáo số cổ phiếu ACB mà Công ty ACI đã mua được. 

Kiên thừa nhận, phần lớn những ý kiến của Kiên nêu ra trong các cuộc họp Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB về hoạt động kinh doanh sau đó đều trở thành Nghị quyết của Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB. 

Như vậy, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ thu thập được, Cơ quan CSĐT xác định, với chức năng là Chủ tịch Hội đồng đầu thư Ngân hàng ACB, Nguyễn Đức Kiên biết rõ các quy định của Ngân hàng Nhà nước quy đình về trần lãi suất và các quy định về kinh doanh chứng khoán, nhưng vì muốn bảo vệ lợi ích của nhóm cổ đông Ngân hàng ACB, Nguyễn Đức Kiên đã đề xuất, chỉ đạo Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB ra chủ trương ủy thác cho nhân viên và công ty gửi tiền VNĐ và USD vào các tổ chức tín dụng; ra chủ trương cấp tín dụng cho Công ty TNHH Chứng khoán ACB mua cổ phiếu ngân hàng ACB sai quy định. 

Kiên trực tiếp chỉ đạo các chủ trương này, gây hậu quả nghiêm trọng đến việc thực hiện chính sách tài chính, tiền tệ của Chính phủ, thu lợi bất chính cho nhóm cổ đông của Ngân hàng ACB là 256.838.071.514 đồng và trực tiếp gây thiệt hại cho Ngân hàng ACB 1.407.382.784.540 đồng. 

Việc Nguyễn Đức Kiên chỉ đạo dùng tiền huy động của dân không sử dụng vào cho vay để phát triển sản xuất, kinh doanh, giải quyết vấn đề an sinh xã hội của đất nước, kinh doanh không nằm trong lĩnh vực được phép hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, sử dụng không đính mục đích kinh doanh mà ủy thác cho các tổ chức, cá nhân gửi vào các nhân hàng khác làm sai lệch số lượng tiền gửi, cũng như tài sản thực có của các ngân hàng, từ đó làm ảnh hưởng đến việc ra chủ trương điều hành thị trường tiền tệ, gây rối loạn thị trường tiền tệ, gây hậu quả về phi vật chất đặc biệt lớn trong việc thực hiện chính sách tiền tệ của Chính phủ và thu lợi bất chính cho nhóm cổ đông của Ngân hàng ACB là 258.490.822.250 đồng. 

Việc Kiên chỉ đạo ủy thác cho 19 nhân viên Ngân hàng ACB gửi tiền vào Ngân hàng Vietinbank, bị Huỳnh Thị Huyền Như chiếm đoạt đã trực tiếp gây thiệt hại cho Ngân hàng ACB số tiền 718,908 tỷ đồng. 

Hành vi của Nguyễn Đức Kiên đã có đủ yếu tố cấu thành tội "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng", được quy định tại Điều 165 Bộ Luật Hình sự với vai trò chủ mưu. 

Liên quan đến vụ việc này, Trần Xuân Giá, Lê Vũ Kỳ, Trịnh Kim Quang, Lý Xuân Hải và Phạm Trung Cang cũng bị Cơ quan CSĐT khởi tố vì tội "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" với vai trò là đồng phạm giúp sức cho "Bầu Kiên" thực hiện hành vi phạm tội.

Trong thời gian từ 2005 - 2011, Ngân hàng ACB huy động được từ dân lượng tiền nhiều với lãi suất cao trong khi việc cho vay lại gặp khó khăn. Để tránh thiệt hại cho ACB, bầu Kiên đã chỉ đạo Thường trực HĐQT ACB ra chủ trương dùng tiền huy động của dân ủy thác cho các cá nhân gửi tiền VNĐ và USD vào các tổ chức tín dụng khac. 

Thực hiện chủ trương của bầu Kiên, từ tháng 5/2010 - 11/2011, Ngân hàng ACB đã ủy thác cho nhân viên gửi tổng cộng hơn 37.000 tỷ đồng với lãi suất từ 11,2% - 27%/năm và 71,2 triệu USD với lãi suất 3%-6% vào 29 ngân hàng thu được tổng số tiền lãi 1.586,7 tỷ đồng và 1,2 triệu USD. 

Hành vi nêu trên của Ngân hàng ACB đã vi phạm Điều 106 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 và làm sai lệch thông tin liên quan đến báo cáo của toàn hệ thống Ngân hàng, ảnh hưởng đến việc ra các chủ trương điều hành thị trường tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước, ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách tiền tệ của Chính phủ. Việc Ngân hàng ACB gửi tiền vượt trần lãi suất vi phạm Thông tư 02 tháng 3/2011 của Ngân hàng Nhà nước. 

Qua quá trình điều tra, Cơ quan CSĐT xác định có 26 ngân hàng đã nhận tiền gửi với lãi suất vượt trần từ nhân viên của Ngân hàng ACB và 4 công ty do Ngân hàng ACB ủy thác. Trong đó có hàng loạt tên tuổi như Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank), Ngân hàng TMCP Công Thương VN (Vietinbank), Ngân hàng Đầu tư và Phát triển VN (BIDV), Ngân hàng TMCP Đông Á, Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu VN (Eximbank), Ngân hàng TMCP Đông Á, Ngân hàng TMCP Quân Đội (MBBank), Ngân hàng TMCP Dầu khí Toàn cầu (GPBank), Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), Ngân hàng TMCP Bắc Á.... 

Đối với 26 ngân hàng có "dính dáng" đến ACB và bầu Kiên khi nhận tiền gửi với lãi suất vượt trần, ngày 19/7 vừa qua, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã có văn bản đề nghị Ngân hàng Nhà nước tiến hành kiểm tra, xác định sai phạm và đề nghị xử lys các cá nhân liên quan. 

Do thời hạn điều tra vụ án đã hết, trong khi số lượng ngân hàng liên quan nhiều nên ngày 1/8/2013, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã có Quyết định tách vụ án hình sự số 06/C46-P10 đối với hành vi nhận tiền gửi vượt trần của 26 ngân hàng để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật. 

Lúc đầu trong danh sách các cổ đông sáng lập không có tên bầu Kiên. Thời gian sau, khi đăng ký lại giấy phép kinh doanh, thấy không đủ người, các cổ đông sáng lập đồng ý đưa tên ông Kiên vào. Từ đó ông Kiên trở thành một trong những cổ đông sáng lập ngân hàng. 

Có lẽ cái gọi là "hiện tượng bầu Kiên" sẽ còn làm tốn thêm rất nhiều giấy mực của dư luận, bởi chỉ một con người mà có thể thao túng không chỉ riêng Ngân hàng ACB mà còn nhiều ngân hàng, công ty khác. Trong một thời gian dài, "bầu" Kiên đã góp phần "tích cực" làm "méo mó" thị trường tiền tệ, chứng khoán của Việt Nam bằng sức mạnh của đồng tiền không phải của mình. Và tại ACB, "bầu" Kiên bằng những chỉ đạo "bạo miệng" của mình, nay đã đưa cả dàn lãnh đạo ACB ngồi trên chảo lửa. 

Thường trực HĐQT là cơ quan lãnh đạo cao nhất của ACB, nhưng "bộ não" ấy đã bị chi phối bởi nhóm được xem là "cổ đông lớn", cổ đông có "quyền thật". "Bộ não" ấy không chỉ lắng nghe các ý kiến chỉ đạo của Kiên, mà ngay cả khi đã "quyết" thì vẫn cần đến cái "gật đầu" của "bầu" Kiên để có thể biến chủ trương thành hành động. Nếu chỉ dừng lại ở những quyết sách kinh doanh thuần túy bị tầm ảnh hưởng của Kiên chi phối còn là một lẽ, khi đó hiệu quả của nó có thể phụ thuộc vào "kinh nghiệm hay", "sáng kiến tốt" của "bầu" Kiên; nhưng nguy hiểm là ở chỗ: Quyết sách ấy có đúng quy định của pháp luật hay không?

Tại Cơ quan điều tra, đồng loạt các vị có trách nhiệm cao nhất tại ACB đều khai rằng, tại ACB, hầu như mọi ý kiến của bầu Kiên đều trở thành nghị quyết của thường trực HĐQT hoặc thiếu ý kiến ông Kiên thì Nghị quyết cũng không thể triển khai, dù ông Kiên chẳng có "chân nào" trong thường trực HĐQT. 

Quyền lực của "bầu" Kiên tại ACB gần như tuyệt đối. 

Lời khai ông Trần Mộng Hùng giống như lời tự sự chua chát: "Anh Kiên khi đã đưa ra quan điểm chỉ đạo thì phải thực hiện đến cùng, không thực hiện không được. Bản thân tôi cũng là cổ đông lớn, là người sáng lập ra ACB mà anh Kiên còn nói là anh làm việc gì cũng sợ rủi ro thì nghỉ đi để người khác làm ...". 

Tại cuộc họp của Thường trực Hội đồng Quản trị Ngân hàng ACB ngày 22/03/2010, trước tình hình số tiền huy động nhiều nhưng cho vay lại hạn chế, dẫn đến việc ứ thừa vốn, sức ép trả lãi tăng... dù ông Trần Mộng Hùng, khi ấy là Chủ tịch Hội đồng sáng lập ACB, đã đề nghị giảm bớt lãi suất huy động để giảm số tiền dân gửi, nhưng chỉ một câu gọn lỏn của bầu Kiên "Làm gì thì làm, nhưng không được giảm tổng tài sản của ACB" thì mọi đề xuất đều chìm vào im lặng. Nhanh chóng, TGĐ Lý Xuân Hải đưa ra phương án "biến tướng của việc ngân hàng gửi tiền vào ngân hàng" là: thực hiện ủy thác cho nhân viên mang tiền đi gửi các tổ chức tín dụng khác để lấy tiền lãi cao hơn lãi suất NHNN quy định. 

Mặc dù ông Hùng có bày tỏ nghi ngại về tính pháp lý và rủi ro trong vận hành, nhưng ông Kiên đồng ý với đề xuất của ông Hải. Với các mục đích không làm giảm tổng tài sản, giải quyết nguồn vốn huy động thừa, thu lãi cao hơn cho vay liên ngân hàng, mặc dù biết rõ sự "lách luật" đầy rủi ro nhưng thường trực HĐQT đã đồng tình thông qua Nghị quyết. 

Cụ thể: Căn cứ tình hình lãi suất thị trường và nhằm sử dụng có hiệu quả nguồn vốn chưa đầu tư của ACB, các thành viên thảo luận về các vấn đề liên quan đến việc ACB tổ chức thực hiện việc gửi tiền tại các tổ chức tín dụng, đồng ý chủ trương đối với các vấn đề sau: Đồng ý việc ACB ủy thác cho các cá nhân để gửi tiền VND và USD tại các tổ chức tín dụng; Giao TGĐ kiểm soát hạn mức gửi tiền. Số dư tiền gửi tối đa tại các tổ chức tín dụng nằm trong hạn mức giao dịch gửi tiền liên ngân hàng được HĐTD phê duyệt từng thời kỳ; Ủy quyền Kế toán trưởng tổ chức thực hiện, ký Hợp đồng uỷ thác. 

Có lẽ chẳng cần phải "nói trắng" ra ở đây động cơ, mục đích và cái lợi của việc "không làm giảm tổng tài sản" là gì nhưng ai ai cũng có thể hiểu được rằng, trước hết là để duy trì, níu kéo cái lợi cho "nhóm cổ đông bự" bầu Kiên. 

Thực hiện chủ trương này, Kế toán trưởng Nguyễn Văn Hoà đã được nguyên TGĐ Lý Xuân Hải chỉ đạo và uỷ quyền để triển khai thực hiện việc uỷ thác gửi tiền vào các TCTD. Từ tháng 03/2010 đến tháng 9/2011, ACB đã thực hiện ủy thác gửi tiền tại 29 TCTD với số tiền gửi trên 37.000 tỷ và 71 triệu USD, hưởng lãi gần 1.600 tỷ đồng và 1,3 triệu USD (trong đó phần thu nhập bất chính từ phần lãi vượt trần là 247 tỷ) đến nay đã thu hồi hết chỉ còn khoản tiền bị Huỳnh Thị Huyền Như chiếm đoạt là 718,908 tỷ đồng. 

Đây là hành vi sai quy định tại Điều 106 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, làm sai lệch thông tin liên quan đến báo cáo tổng huy động từ dân cư của toàn hệ thống ngân hàng, từ đó làm ảnh hưởng đến việc ra các chủ trương điều hành thị trường tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước và thực hiện chính sách tiền tệ của Chính phủ. Hệ quả của những vi phạm đó còn góp phần làm cho mặt bằng lãi suất bị bóp méo, doanh nghiệp và nền kinh tế chịu mức lãi suất quá cao dẫn đến việc kinh doanh không hiệu quả. 

Tuy nhiên, điều đáng nói ở đây, là dù biết hay không biết sự sai trái của hành vi ủy thác này, thì không một thành viên nào trong Ban Lãnh đạo đủ "dũng cảm" để bảo vệ ý kiến, chứ chưa nói đến chống lại. 

Chính sự giúp sức, cũng có thể là sự vô trách nhiệm của một số người, trong đó có cả những người kinh nghiệm đầy mình về quản lý tài chính, hay những người năng lực quản lý tốt, được đào tạo bài bản đã tiếp sức và hiện thực hóa những mệnh lệnh của bầu Kiên. 

Nhập nhằng quyền lực trong nội bộ ACB

Có lẽ bí kíp của bầu Kiên là đã biết dùng sức mạnh của đồng tiền và khả năng thao túng để khống chế và át vía toàn bộ Ban lãnh đạo ACB. Uy quyền tuyệt đối mà bầu Kiên có được khiến ông dám nói với HĐQT ACB rằng: "Hiện tôi không tham gia gì trong Hội đồng quản trị, tôi nói nhăng, nói cuội gì các anh nghe hay không thì tùy, nhưng tôi có quyền cách chức các anh", hoặc "Vai trò tư vấn của tôi, thành viên Hội đồng Sáng lập đã được quy định trong quy chế của Hội đồng Sáng lập, tôi nói muốn nghe thì nghe, không nghe thì thôi, nhưng với tư cách cổ đông lớn, tôi có quyền triệu tập đại hội cổ đông bất thường, cách chức các anh ra khỏi thành viên Hội đồng Quản trị". 

Nhiều người có lẽ sẽ đặt câu hỏi vì những lẫn lộn trong vai trò của cái gọi là Hội đồng sáng lập và Hội đồng quản trị tại ACB. Bầu Kiên thực sự thể hiện bản lĩnh và "năng khiếu" trong việc lách luật và quản lý của Nhà nước. 

Chuyện có thể bắt đầu từ năm 2008, nhanh chóng đánh hơi được việc pháp luật quy định vị trí Phó Chủ tịch HĐQT không được vay vốn ngược từ chính tổ chức tín dụng, ông Kiên đã nhanh chóng rút ra khỏi Hội đồng quản trị nhằm hợp pháp hóa việc xoay vòng dòng vốn từ chính nguồn ACB. Nhưng để duy trì quyền lãnh đạo của mình, ông Kiên đã nghĩ ra cái gọi là Hội đồng sáng lập. Kỹ càng hơn, trước khi từ nhiệm, ông Kiên đã yêu cầu chuẩn bị nghị quyết về việc thành lập và phê chuẩn quy chế làm việc của Hội đồng sáng lập. 

Theo đó, Hội đồng được phép tham dự các cuộc họp của Thường trực HĐQT và Ban lãnh đạo, được cho ý kiến về mọi hoạt động kinh doanh trong toàn ngân hàng, được báo cáo và cung cấp đầy đủ tài liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh của ACB. 

Tại ACB, Hội đồng sáng lập có quyền hạn ngang với Hội đồng quản trị. 

Hội đồng sáng lập là tổ chức không được pháp luật thừa nhận, nhưng tại ACB, Hội đồng này có quyền hạn và chức năng không thua gì HĐQT, và thực ra chỉ là một cái bể khác để Kiên vẫy vùng và thể hiện sự lấn lướt của mình. Dễ thấy sự ảnh hưởng ấy khi dù chỉ là Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập, nhưng Kiên lại có quyền chỉ đạo cả vị Chủ tịch, thậm chí cả Chủ tịch và các thành viên Thường trực Hội đồng quản trị khác. 

Thế nhưng, đúng là trong mối quan hệ "nhân - quả", xuất phát những quan điểm chủ trương sai trái cả trong điều hành tổ chức thực hiện chủ trương ủy thác, cùng với những sai sót chết người của chính ACB trong quá trình triển khai, ACB đã bị Huỳnh Thị Huyền Như, trong cơn khát tiền bởi quyền lực tín dụng đen, lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt số tiền 718 tỷ đồng. 

Dùng "tiền để nhử tiền", Huyền Như trích trả ngay hơn 10 tỷ đồng, được Như gọi là tiền lãi ngoài hợp đồng, để "hạ gục" lòng tham lãi suất của những người bất chấp rủi ro, sẵn sàng "lách luật". 

"Kẻ cắp gặp bà già", đến giờ cả Kiên và Huyền Như đều lần lượt đứng trước vòng móng ngựa, thế mới có thể thấy, trong vòng xoáy của đồng tiền, thực sự đòi hỏi những người tỉnh táo, biết điểm dừng của luật pháp. 

Cả chục năm, khi ACB họp báo hay tiếp xúc với báo giới TPHCM, không bao giờ thấy có mặt bầu Kiên. Nhiều nhà báo theo mảng ngân hàng không biết ACB có một phó chủ tịch hội đồng quản trị tên Nguyễn Đức Kiên. Khi "ngày thứ ba đen tối" trong tháng 10/2003 xảy ra, ACB bị rút tiền bởi tin đồn thất thiệt tổng giám đốc bỏ trốn, bầu Kiên lần đầu "ra mắt" báo chí. 

Tối hôm ấy ở quầy giao dịch hội sở chính trên đường Nguyễn Thị Minh Khai của ACB, người ta thấy một người đàn ông tóc đen, hơi thấp, xăng xái đi lại, chỉ tay chỗ này chỗ kia. Khi thấy tình hình rút tiền không có dấu hiệu thuyên giảm, ông ta và một số lãnh đạo ACB tiến gần đến chỗ các quan chức Ngân hàng Nhà nước, đề nghị gì đó. Sau đấy nguyên Thống đốc Lê Đức Thúy đứng lên cái bàn giữa phòng giao dịch, tuyên bố cam kết đảm bảo tiền gửi của bà con an toàn và kêu gọi mọi người yên tâm về nhà. 

Gần 23h đêm ACB họp báo. Đó là cuộc họp báo có một không hai, nhưng cánh phóng viên, kể cả phóng viên ảnh đến khá nhiều. Người gửi tiền vẫn tiếp tục xếp hàng rút tiền. Bên ngoài trời mưa. Trong đêm, những người đã rút được tiền không dám về, họ ôm tiền, ngồi ngay ở ngân hàng. Bên ngoài bảo vệ đóng cửa. Những người không vào được chen nhau đẩy cánh cổng. Đứng từ trên lầu một nhìn xuống, thấy cánh cổng chắc bật đến nơi, ông Kiên kêu anh em bảo vệ mở cho họ vào. 

Sau khi gọi vốn nước ngoài, những năm 2005-2006 ACB và một số ngân hàng cổ phần "lớn" rất nhanh. Một phần do cơ hội Việt Nam chuẩn bị gia nhập WTO mang lại, phần khác tăng trưởng kinh tế những năm đó thuận lợi. Khi ấy ACB đã dẫn đầu khối cổ phần và thể hiện tham vọng cạnh tranh với bốn ngân hàng quốc doanh. Bước cạnh tranh đầu tiên là về tổng tài sản và lợi nhuận. 

Năm 2006 lợi nhuận trước thuế của ACB đạt 687 tỷ đồng. Năm sau con số lợi nhuận tăng gấp ba lần, nhảy lên 2.127 tỷ đồng. Cùng thời gian, tổng tài sản của ACB bắt đầu leo thang. Một trong những yếu tố tạo đà nhảy cho tổng tài sản của ACB là huy động vàng. Không có ngân hàng nào huy động được nhiều vàng trong dân như ACB. Vào lúc đỉnh điểm, ACB đã huy động được một lượng vàng khổng lồ, hơn 33 tấn. 

Quy định cho phép huy động vốn bằng vàng và chuyển 30% vàng huy động thành tiền để cho vay là một chủ trương thức thời. Tuy nhiên việc điều hành, quản lý và kiểm soát phải bám sát thực tế, đơn giản vì vàng là ngoại tệ, là thứ tài sản tích lũy mang tính truyền thống của người Việt Nam. Tiếc thay quản lý vàng suốt nhiều năm đã bị buông lỏng, làm ảnh hưởng đến tỷ giá, tạo ra những "lỗ hổng" và những cơn sốt có thời điểm làm chao đảo nền kinh tế. 

Bầu Kiên đã sảy chân với vàng, sa cơ lỡ vận vì vàng và với vàng ông là "kẻ thua cuộc". Vàng đã đẩy ông đi từ sai lầm này đến sai lầm khác. Và khi sai lầm tích lũy, nó đã tiếp tay, dẫn ông đến những hành động vi phạm pháp luật. 

Giới ngân hàng cho biết bầu Kiên bắt đầu kinh doanh vàng tài khoản từ năm 2008. Ông sử dụng pháp nhân của sáu công ty không có chức năng kinh doanh vàng để tham gia vào thị trường vàng quốc tế. (Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao kết luận ông phạm tội kinh doanh trái phép). 

Ông bán vàng trong nước, mua vàng tài khoản nước ngoài để bù đắp trạng thái. Điều này chẳng khác nào nghiệp vụ bán khống, mà một trong những quy tắc của bán khống là cover (mua lại) càng nhanh càng tốt. Bầu Kiên đã không làm như vậy. Có những đợt phải mấy tháng sau ông mới mua lại vàng đã bán. Chưa kể người ta bán khống trong thị trường giá xuống, còn ông bán khống trong thị trường giá lên. 

Tổng giám đốc một ngân hàng kể: "Năm 2009-2010 đi đâu cũng thấy ông Kiên kè kè một cái điện thoại và 5-10 phút lại nhìn vào đó để xem sự biến động giá vàng thế giới. Một lần tôi nói các tổ chức quốc tế đều dự báo giá vàng sẽ qua mốc 1.300 đô la Mỹ/ounce, ông gạt phắt làm gì có". 

Cuối năm 2009, đầu năm 2010 bầu Kiên đã có những quyết định "chết người" với vàng. Ông vay vàng trong nước (vàng huy động của các ngân hàng), và bán. Có ngày ông bán 20.000 lượng vàng ở mức giá 26 triệu đồng/lượng. Vay vàng lãi suất thấp, bán và lấy tiền đồng gửi lại ngân hàng hoặc cho vay lãi suất cao, tính ra chênh lệch tới ba lần/năm. 

Tuy nhiên người tính không bằng trời tính. Không ai có thể ngờ giá vàng đã tăng với tốc độ chóng mặt. Khi giá tăng, ngân hàng yêu cầu người vay nộp thêm tài sản, hoặc tất toán trạng thái, chấp nhận lỗ. Vàng đã biến tài sản của bầu Kiên thành con số âm! Những đêm không ngủ theo dõi thị trường vàng thế giới (do múi giờ của châu Âu, Mỹ lệch với Việt Nam) là thủ phạm gây bạc tóc. Kể từ đó "ông đầu bạc" trở thành biệt danh của bầu Kiên. 

Cái "chết" vì vàng của bầu Kiên có thể sẽ không tạo ra nhiều hậu quả đến thế cho bản thân ông và ACB nếu ACB và một số ngân hàng kiên quyết ép buộc ông đóng trạng thái khi đến điểm phải cắt lỗ. Đằng này họ đã cho ông nợ trạng thái với hy vọng giá vàng thế giới quay đầu đi xuống. Trên thị trường đầu cơ, không có cái gì lên mãi và cái gì xuống mãi. Đúng là giá vàng quốc tế đã giảm sau 12 năm thăng hoa, nhưng nó giảm ở thời điểm quá xa so với ngày bầu Kiên bán khống. 

Để bù đắp cho sự mất mát do vàng gây nên, bầu Kiên lao vào kiếm tiền bằng kinh doanh chứng khoán, kinh doanh ngân hàng, bằng "tư vấn" cho một số thương vụ thâu tóm từ nguồn tiền ảo. Một trong những thứ tài sản ông sở hữu là cổ phiếu ngân hàng. Một lãnh đạo ngân hàng có thâm niên phân tích: "Ông Kiên đã dùng tiền của ACB để mua cổ phiếu ACB, kể cả mua bán "kỹ thuật" tay phải qua tay trái, nhằm đỡ giá cổ phiếu. ACB là blue-chips, có ảnh hưởng đến mặt bằng cổ phiếu ngân hàng nói chung. Ai cũng nhìn thấy sự rơi tự do của cổ phiếu ngân hàng trong những năm qua khắc nghiệt như thế nào. Nếu đà rơi không bị chặn lại, không ít các ông chủ ngân hàng sẽ gặp "nạn", vì tỷ lệ đòn bẩy để có tiền góp vào các đợt tăng vốn của tổ chức tín dụng rất lớn". 

Hôm qua 21.8, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an cho biết đã thực hiện quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó chủ tịch HĐQT, Phó chủ tịch Hội đồng sáng lập Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu (ACB) về hành vi kinh doanh trái phép theo điều 159, BLHS.

Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an cho biết đã nhận được một số đơn thư khiếu nại, tố cáo về các vi phạm pháp luật xảy ra tại 3 công ty do ông Kiên làm Chủ tịch HĐQT gồm: Công ty CP đầu tư thương mại B&B, Công ty CP đầu tư ACB Hà Nội và Công ty TNHH đầu tư tài chính Á Châu.

Ông Nguyễn Thanh Toại - Phó tổng giám đốc ACB - cho biết trước đây, ông Kiên có tên trong Hội đồng sáng lập nhưng hội đồng này đã giải thể cách đây 3 tháng. Hiện nay, ông Kiên chỉ là cổ đông bình thường của ACB (không phải cổ đông lớn) và không nắm chức vụ gì trong ACB. Hoạt động của ACB vẫn diễn ra bình thường.

Bầu Kiên dính vào vòng lao lý đã kéo theo phần lớn dàn lãnh đạo ACB liên lụy. Từ lâu ACB đã tập trung vào các nghiệp vụ đòi hỏi nhiều "chất xám" như kinh doanh trái phiếu; kinh doanh liên ngân hàng; vàng, ngoại tệ; cho vay với khách hàng có thu nhập tầm trung trở lên ở các đô thị và ngân hàng đầu tư. ACB không cho vay với nông thôn, nông dân. Rất ít khi tỷ lệ cho vay trên huy động của ACB đến 80%. Ít ai biết rằng ACB đã từng "thắng" lớn khi đầu tư vào trái phiếu chính phủ của một số quốc gia bị định giá tín nhiệm rủi ro với lãi suất bằng ngoại tệ tới 8%/năm. 

Như đã viết ở đầu bài, khó có thể đưa vào hết chi tiết ngóc ngách về bầu Kiên trong khuôn khổ một bài báo. Xét cho cùng, vì sao một số ngân hàng cho bầu Kiên vay vàng nhiều đến thế để bán? Vì sao chấp nhận cho ông nợ? Bằng cách nào ông trở thành cổ đông lớn và thể hiện vai trò chi phối ở một số tổ chức tín dụng? Cách thức ông khống chế các thành viên hội đồng quản trị và nhất là vì sao người ta lại nhắc đến tên ông mỗi khi đề cập đến vụ thâu tóm thù địch ở Sacombank dù ông không sở hữu một cổ phiếu nào ở đó? Câu chuyện còn dài và có thể một ngày nào đó chúng tôi sẽ tiếp tục ghi lại hầu bạn đọc.

http://xalo.vn/news/tl/Dai-an-bau-Kien-Phai-ra-cao-trang-moi-vi-mot-sai-sot-nho/1156826-11-1-20-1034274.htm