Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank)

(Dân trí)- Chiều nay 1/10, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) đã ký hợp đồng bán nợ xấu có tổng dư nợ gốc lên tới hơn 2.500 tỷ đồng cho Công ty Quản lý tài sản và mua bán nợ Việt Nam (VAMC). Đây là ngân hàng đầu tiên bán nợ xấu cho VAMC.

Thông tin từ Công ty Quản lý tài sản và mua bán nợ Việt Nam cho biết, khoản nợ xấu của Agribank đến từ 11 khách hàng doanh nghiệp. Sau khi kiểm tra hồ sơ từ Agribank, 27 khoản nợ xấu từ 11 doanh nghiệp của Agribank có tổng dư nợ gốc là 2.534 tỷ đồng, sau khi lập dự phòng rủi ro theo quy định, tổng giá bán của 27 khoản nợ xấu trên có giá 1.723 tỷ đồng.

Theo đó, VAMC sẽ thanh toán cho Agribank bằng trái phiếu đặc biệt do VAMC phát hành. Qua đó, Agribank sẽ sử dụng trái phiếu đặc biệt này để vay tái cấp vốn tại Ngân hàng Nhà nước. Theo tính toán, với việc bán các khoản nợ xấu cho VAMC đợt này, Agribank giảm được 7,56% tổng nợ xấu của toàn hệ thống.
Như vậy, đây là ngân hàng đầu tiên thực hiện bán nợ xấu cho VAMC.

 Bán 2.534 tỷ nợ xấu cho VAMC, nợ xấu của Agribank mới giảm 7,56%. Như vậy, ước tính, một mình ngân hàng quốc doanh này đang gánh hơn 33.500 tỷ nợ xấu, tương đương 24% của toàn ngành.

Sau khi chính thức bán xong 2.534 tỷ đồng nợ xấu cho Công ty Quản lý và Khai thác Tài sản Việt Nam (VAMC), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn mới lần đầu tiên chính thức công bố con số nợ xấu.

Sau khi bán 24 khoản nợ có giá trị sổ sách trên 2.500 tỷ đồng này cho VAMC, nợ xấu của toàn hệ thống Agribank giảm 7,56%. Như vậy, có thể ước tính nợ xấu của ngân hàng Agribank là gần 33.519 tỷ đồng.


Trong khi đó, theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến hết tháng 7/2013, nợ xấu các nhà băng tự báo cáo là gần 139.000 tỷ đồng. Như vậy, một mình ông lớn quốc doanh Agribank đang "ôm" tới 25% "cục máu đông" của toàn hệ thống ngân hàng. Trong khi đó, các ngân hàng trước đây được tạm tính là dẫn đầu về tỷ lệ nợ xấu như Sài Gòn Hà Nội - SHB (trên 9%), Nam Việt - Navibank (6%), Kỹ Thương - Techcombank (5,2%) cũng chỉ "cõng" số nợ xấu bằng một phần mười của Agribank.

So với cuối năm 2012, nợ xấu của Agribank đã tăng thêm tới 5.715 tỷ đồng, tốc độ tăng tương đương 20%. So với mức tăng trưởng tín dụng 6,7% trong 8 tháng đầu năm thì nợ xấu của Agribank tăng với tốc độ nhanh gấp 3 lần.

Khối nợ xấu tới hơn 33.000 tỷ đồng lớn hơn gấp nhiều tổng tài sản của hầu hết các ngân hàng quy mô nhỏ tại Việt Nam. Thậm chí, con số này gấp chục lần vốn điều lệ của một vài nhà băng nhỏ trong hệ thống.

Dư nợ cho vay của Agribank tại thời điểm 30/8 là 512.636 tỷ đồng, bằng 6,35% tổng dư nợ của nền kinh tế tuy nhiên nợ xấu lại chiếm xấp xỉ 24% tổng nợ xấu của cả hệ thống. Điều này cũng dễ hiểu vì Agribank là ngân hàng thường được nhắc tới nhất trong các vụ bị thất thoát tài sản, cán bộ bị điều tra, xét xử, trong đó có cả vị trí cốt cán là tổng giám đốc, nhiều vụ con số thiệt hại lên tới hàng nghìn tỷ đồng.

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó chủ tịch Hội đồng thường trực VAMC cho biết, trước đó, Agribank đã trình VAMC 27 khoản vay của 11 khách hàng, với giá trị món nợ trung bình 50 tỷ đồng/món trong các lĩnh vực sản xuất, bất động sản, kinh doanh, nhà máy xi măng… Sau khi kiểm tra, VAMC đồng ý mua lại các khoản nợ này tại đợt 1. Tổng dư nợ gốc dự kiến bán là 2.534 tỷ đồng, tổng giá trị tài sản đảm bảo của các khoản vay là 3.638 tỷ đồng, tổng dự phòng cụ thể đã trích chưa sử dụng là 772 tỷ đồng, tổng giá bán dự kiến các khoản vay cho VAMC là 1.723 tỷ đồng.

“Việc bán các khoản nợ xấu cho VAMC sẽ giúp Agribank hạch toán giảm được 2.534 tỷ đồng nợ xấu. Số tiền này tương đương giảm được 7,5% trên tổng nợ xấu trong hệ thống Agribank”, lãnh đạo Agribank nói và chia sẻ, trái phiếu đặc biệt do VAMC thanh toán cho Agribank được sử dụng để vay tái cấp vốn tại Ngân hàng Nhà nước (NHNN), sau đó cho vay nông nghiệp, nông thôn, giúp các DN, hộ gia đình tiếp cận được nguồn vốn.

Trong số nợ bán cho VAMC, VAMC ủy quyền cho Agribank thực hiện một số hoạt động quản lý khoản nợ xấu đã mua và kiểm tra, giám sát tài sản bảo đảm, thu hồi nợ, đòi nợ và xử lý, bán nợ, cơ cấu lại khoản nợ, điều chỉnh điều kiện trả nợ; đầu tư, sửa chữa, nâng cấp, khai thác, sử dụng, cho thuê tài sản bảo đảm. Đồng thời, VAMC và Agribank sẽ tạo thuận lợi hơn cho các DN phát triển sản xuất - kinh doanh, từng bước xử lý nợ xấu gắn với hỗ trợ phát triển thị trường, thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho khách hàng.

Bước tiến lớn, nhưng...

Đặt câu hỏi với các ngân hàng khác về việc đã có giao dịch mua, bán nợ đầu tiên của Agribank với VAMC, ngân hàng có muốn bán nợ không, câu trả lời mà ĐTCK nhận được là “vừa có, vừa không”, bởi phụ thuộc vào chất lượng nợ xấu bán đi như thế nào, quyền và nghĩa vụ của ngân hàng sau khi bán nợ như thế nào…

Tổng giám đốc một ngân hàng TMCP cho hay, các giao dịch mua bán nợ thông thường vẫn được thực hiện từ trước đến nay. Cách thực hiện như sau: bên bán (ngân hàng) chào khoản nợ xấu, bên mua sẽ đánh giá và thương lượng (chủ yếu là thương lượng về giá và quy trình chuyển giao tài sản). Sau khi đồng ý sẽ tiến hành thực hiện mua bán theo kỹ thuật thông thường.

“Mục đích của cơ chế mua bán nợ là để cắt khối nợ xấu ra khỏi ngân hàng. Các văn bản điều chỉnh hoạt động mua bán nợ gồm Nghị định 58, Thông tư 19, Chỉ thị 04 và Quy trình mua bán nợ vừa được ban hành. Tuy nhiên, các văn bản này chưa đảm bảo được nguyên tắc “thuận mua, vừa bán” thông thường và không thực sự đảm bảo việc cắt khoản nợ xấu ra khỏi ngân hàng”, vị tổng giám đốc trên nói.

Đồng quan điểm này, phó tổng giám đốc một ngân hàng TMCP phân tích: bên bán phải bán nợ; bên mua mua xong nhưng không có trách nhiệm, nghĩa vụ đến cùng về khoản nợ (vì có thời hạn 5 năm), bên bán vẫn phải tiếp tục thu nợ; bên bán phải trích dự phòng rủi ro 20%/năm, mặc dù đã bán nợ… Bên cạnh đó, các quy định về phân loại nhóm nợ và hạch toán chưa có.

“Ngân hàng tôi không có nhiều nợ xấu phải mua bán nợ theo quy định. Mặc dù vậy, chúng tôi vẫn mong muốn bán một số khoản nợ xấu, nếu các quyền và nghĩa vụ được đảm bảo một cách công bằng, hợp lý”, lãnh đạo một ngân hàng TMCP chia sẻ.

Ông Dominic Mellor, chuyên gia kinh tế quốc gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) - Cơ quan đại diện thường trú tại Việt Nam nêu quan điểm, thách thức của nền kinh tế Việt Nam về cơ bản là nợ xấu trong hệ thống ngân hàng. Nhưng thời gian gần đây, NHNN đã có những bước đi rất tích cực sau khi bình ổn được hệ thống các NHTM. NHNN đã bơm vốn, hỗ trợ các NHTM trong việc tái cơ cấu, sáp nhập 8 trong số 9 ngân hàng yếu kém. Đặc biệt, việc thành lập VAMC và mua, bán khoản nợ đầu tiên với Agribank là một bước tiến lớn trong xử lý nợ xấu.

Tuy nhiên, ông Dominic cho rằng, để xử lý hiệu quả nợ xấu, cần trả lời được các câu hỏi: một là, lượng vốn có đủ để xử lý nợ xấu hay không, vì hiện tại chưa biết được chính xác con số nợ xấu là bao nhiêu; hai là, khoản vay không có tài sản thế chấp của DNNN như Vinashin sẽ được xử lý như thế nào, có vừa thực hiện tái cơ cấu DNNN hoặc tái cấp vốn cho các NHTM không? Ngoài ra, chuyển tài sản thế chấp sang VAMC đòi hỏi quy định, chính sách dưới luật cũng như những điều luật không nằm trong thẩm quyền trực tiếp của NHNN như Luật Phá sản, Luật Đất đai…, bởi phần lớn tài sản thế chấp là bất động sản. Bên cạnh đó, trong việc bán đấu giá, cần có cơ chế rõ ràng để định giá sát theo giá thị trường, như vậy mới thu hút được các nhà đầu tư.

“Gốc rễ của việc giải quyết nợ xấu liên quan đến tái cơ cấu DNNN. 6 tháng trước, tôi nói nhiều đến việc thúc đẩy tái cơ cấu DNNN và hệ thống ngân hàng. Cho đến hôm nay, chúng ta đã có rất nhiều thay đổi, nhiều điều để nói trong việc cải cách hệ thống ngân hàng, nhưng cải cách DNNN chưa thấy tiến triển. Chỉ riêng NHNN sẽ không thể xử lý được câu chuyện nợ xấu, mà đòi hỏi phải có sự phối hợp giữa các bộ, ngành khác”, ông Dominic nhấn mạnh.